اسلام مخالفت خرافات

 

emamhosen3.jpg

 

23lazkj.gif

خرافات ، شامل سخنان بيهوده و غير واقع ، اباطيل و افسانه مى شود كه در شرق و غرب عالم ريشه دوانيده است . جامعه ما نيز از خرافات مصون نبوده ، به گونه هاى مختلفى بروز و ظهور داشته است . در اين كه ريشه اين خرافات چيست ؟ سخن بسيار است . علامه طباطبايى(رحمه الله) در تفسير گرانسنگ الميزان به اين مهم توجه داشته و محدوده خرافات و ريشه بروز آن ها را بيان كرده است .

بنا به فرموده ايشان ، فطرتاً حاضر نيست آراى خرافى را بپذيرد ; ولى از آن جا كه تحت تأثير عواطف درونى و احساسات باطنى است ، گرفتار خرافات مى شود .

خوف و رجا اگر چه عامل تربيتى مهمى است ، ولى گاه منشأ ايجاد خرافات مى گردد ; چنان كه شخصى در بيابانى تاريك و ظلمانى ـ آن هنگام كه مونسى نداشته باشد ـ دچار خيالات واهى مى شود و جانوران و ارواح خيالى را واقعيت مى پندارد و آن ها را به ديگران منتقل مى كند و ديگران نيز به نوبه خويش آن را نقل مى كنند و كم كم اين مسئله كاملاً خيالى ، به صورت يك واقعيت منتشر مى شود ، به گونه اى كه مردم ، فلان وادى و بيابان را داراى ارواح خبيثه و يا جانوران وحشى و.. . مى پندارند!

اگر چه اين عامل ، ايجاد كننده خرافات در عرصه افكار و نظرى و عملى  يك جامعه است ، ولى عوامل ديگر نيز در انتشار و تقويت خرافات ، حتى ايجاد و خلق آن ها مؤثر است كه در برخى موارد مربوط به عوامل بيرونى انسان است . مهمترين اين عوامل عبارت است از :

1 . جهالت و نادانى : شمارى از مردم كه گرفتار تاريكى جهالت و نادانى اند ، بسيارى از خرافات را چونان واقعيت تلقى مى كنند ; مثلاً اگر بشنوند در فلان حالت ، پنجه ها را مشت كردن عاقبت شوم ، براى انسان رغم مى زند ، با شنيدن آن مصمم مى شوند مرتكب اين فعل نشوند ; چرا كه از عاقبت آن مى ترسند! بدون اين كه دليل بخواهند و يا از سند آن پرس و جو كنندز (نا گفته نماند كه در مقابل اين صفت ، تفأل وجود دارد كه امرى پسنديده است و از ديدگاه شرع نيز امضا شده است ) .

امير المؤمنين(عليه السلام) مى فرمايد : «.. . تفألوا ولا تطيروا» .

تقليد محض در اعتقادات (باطل و صحيح ) معضلى است كه همه جوامع بشرى را رنج مى دهد و البته سهم جوامع غربى از جوامع شرقى در اين خصوص بيشتر است .

2 . سود جويى : عده اى از شيادان ، جهت كسب مال و يا جاه و مقام (در نزد عوام مردم ) به خلق خرافات و افسانه ها و انتشار آن روى مى آورند كه اين امر ، زمينه شيوع خرافات را باعث مى شود . اين مسئله ، در مناطق مختلف ، چهره هاى گوناگونى دارد كه بايد با انديشه و درايت انديشه مندان از بين برود .

3 . استقراء ناقص : مثلاً يك يا چند نفر در فلان وقت ، اتفاقاً گرفتار مشكلى مى شوند ، همين امر باعث مى شود كه آن ساعت به يك ساعت نحس بدل شود و بين مردم شايع گردد .

4 . حوادث فراموش شده : گاهى بعضى خرافات ، اثر به جاى مانده از يك حادثه در طول تاريخ است كه بر اثرِ گذر زمان ، حادثه به دست فراموشى سپرده شده ، ولى ديد منفى نسبت به آن بر جاى مانده باشد ; درست مانند نامگذارى ايام . مثلاً روز دانش آموز و روز معلم و روز پاسدار و روز دانشجو و.. . كه ممكن است كسى نام آن را بداند ، ولى از حادثه آن روزها با خبر نباشد ; همين طور ممكن است بعضى از خرافات ، اثر آثار حوادث فراموش شده تاريخ باشد كه رفع آن نياز به بررسى و پژوهش دارد .

5 . انحراف واقعيت ها و برداشت هاى نادرست : گاه خرافات ، زاييده واقعيت هايى است كه بر اثر گذر زمان و يا به دست تحريف گران ، به راه باطلى كشانده شده و به چهره اى دگرگون و ناصواب درآمده است كه باز شناخت آن وظيفه كارشناسان و انديشه مندان است .

البته بايد توجه داشت ، بعضى از خرافات برداشت هاى غلط از يك روايت و يا آثار يك روايتِ جعلى است كه تصحيح و رفع چنين خرافات و اباطيلى به دست توانمندان و متفكران مذهبى مى باشد كه با توضيح صحيح حديث و يا تمييز حديث صحيح از جعلى ، زمينه چنين انحراف هايى را بردارند .

6 . رسوم و عقايد اقوام پيشين : گاه بعضى از خرافات ، برگشت به اقوام و اديان پيشين مى كند ; يعنى در ملت ها و اديان پيشين ، رسومى و يا اعتقاداتى مطرح بوده كه با از بين رفتن آن اديان ، از بين نرفته و هنوز در بين مردم رواج دارد كه گاه مردم از سابقه آن نيز بى اطلاعند . در بين اين سنت ها ، گاه سنت هاى غلطى دامنگير جامعه است كه از نظر شرعى و اخلاقى قابل تحمل نيست و يا آثار سوء ديگرى به همراه دارد (مانند چهارشنبه سورى ) كه رفع و مبارزه با آن ، وظيفه خردمندان و دانشمندان اسلامى است كه با تدبيرى كار آمد ، در تضعيف و كم رنگ نمودن اين خرافات ، بكوشند و در پى آن باشند تا به رفع كامل آن نايل شوند . چهارشنبه سورى ، بعضى از مراسم عيد نوروز و نحوست روز سيزده و.. . ممكن است مشمول اين بند باشد .

شكستن سنتهاى غلط كه مايه انحراف و عقب ماندگى جوامع بشرى است يكى از اصول كلى دعوت انبياء الهى بوده است مانند مسأله ازدواج پيامبر با همسر مطلّقه پسر خوانده خود كه براى شكستن يك سنت جاهلى صورت گرفت(احزاب ، 37)

 

/ 1 نظر / 33 بازدید
همايش بين المللي وبلاگ نويسي منتظر

سلام . اولین همایش بین المللی وبلاگ نویسی منتظر آغاز شد. این همایش که توسط مرکز جهانی اطلاع رسانی آل البیت به مناسبت هزار و صدمین سالگرد غیبت حضرت مهدی ( عج ) برگزار شده در سطح بین المللی و به سه زبان فارسی، عربی و انگلیسی، در قالب وبلاگ ، فتو بلاگ و ویدئو بلاگ هست . شما می توانيد در یکی از رشته های مقاله نویسی ، شعر ، داستان ، نمایشنامه ، دل نوشته ، عکاسی ، گرافیک ، نماهنگ ، فیلم کوتاه و انیمیشن یا در چند رشته به طور مشترک شرکت کنيد . مهلت ثبت نام در این همایش ۳۱ / ۴ / ۸۶ و آخرین مهلت برای عرضه ی وبلاگ ۲۰ مرداد ماه۸۶ هست و اختتامیه این همایش هم در دهه مهدویت( ۱۵ تا ۲۵ شعبان ) برگزار خواهد شد . برای ثبت نام به سايت زير مراجعه کنید . http://weblog.montazar.net